شورای پژوهش مرکز با حضور جمعی از مدیران، صاحبنظران و پژوهشگران برگزار شد. در این نشست، طرح «دوقلوی دیجیتال هوشمند برای حکمرانی ملی» با هدف ایجاد زیرساختی برای شبیهسازی، پیشبینی و پشتیبانی از تصمیمگیری در سطوح مختلف حکمرانی ارائه شد.
در ابتدای نشست بر ضرورت گذار از تصمیمگیریهای مبتنی بر تجربه، گزارشهای گذشته و واکنشهای مقطعی به سمت حکمرانی هوشمند و دادهمحور تأکید شد. همچنین مطرح شد که پیچیدهتر شدن ساختارهای اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و زیرساختی کشور، استفاده از فناوریهایی را ضروری کرده است که بتوانند پیامد تصمیمها را پیش از اجرای واقعی آنها ارزیابی کنند. افق پیشنهادی این طرح تا سال ۱۴۱۰ در نظر گرفته شده است.
در ادامه نشست تصریح شد که دوقلوی دیجیتال، صرفاً یک داشبورد مدیریتی، مدل آماری یا شبیهساز ایستا نیست؛ بلکه بازنمایی محاسباتی و پویای یک سامانه واقعی است که با دادههای جهان واقعی بهروزرسانی میشود. این فناوری با بهرهگیری از هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، مدلهای پیشبینی، سناریوسازی و پویایی سیستم، امکان بررسی رفتار بخشهای مختلف و ارزیابی نتایج احتمالی سیاستها را فراهم میکند.
در این نشست، معماری پیشنهادی دوقلوی دیجیتال هوشمند در هشت لایه شامل جهان واقعی، دریافت دادهها، یکپارچهسازی و حاکمیت داده، هسته مدلسازی، هوش مصنوعی، سناریوسازی، نمایش گزینههای سیاستی و حضور تصمیمگیر انسانی تشریح شد. همچنین تأکید شد که این سامانه جایگزین تصمیمگیران نخواهد بود، بلکه با شناسایی روابط میان متغیرها، ارائه هشدار و ترسیم پیامدهای احتمالی، به اتخاذ تصمیمهای دقیقتر کمک میکند.
ایجاد نگاه جامع به مسائل، پیشبینی به جای واکنش، آزمودن سیاستها بدون تحمیل هزینه به جامعه، بهینهسازی منابع و افزایش تابآوری در برابر بحرانها، از مهمترین مزایای این فناوری عنوان شد. برای نمونه مطرح شد که پیش از تغییر تعرفه واردات خودرو میتوان آثار آن بر بازار، تولید داخلی، صنعت قطعهسازی و درآمدهای مالیاتی را بررسی کرد. همچنین در مدیریت بحران، امکان ارزیابی اثرات زنجیرهای رخدادهایی همچون زلزله بر برق، ارتباطات، ترافیک، بیمارستانها و امدادرسانی فراهم میشود.
در بخش دیگری از نشست، تجربه کشورهایی مانند سنگاپور، بریتانیا، ایالات متحده و کشورهای اروپایی بررسی شد. بر اساس دادههای ارائهشده، استفاده از دوقلوی دیجیتال در سنگاپور با کاهش ۲۰ تا ۳۱ درصدی مصرف انرژی، کاهش ۳۵ درصدی انتشار کربن و افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی بهرهوری انرژی همراه بوده است. همچنین به کاهش ۲۵ درصدی هزینههای سالانه زیرساخت در بریتانیا و صرفهجویی ۵۰ درصدی در زمان بررسی پلها در یکی از برنامههای زیرساختی ایالات متحده اشاره شد.
در این نشست تأکید شد که بخش قابل توجهی از دادههای مورد نیاز برای اجرای چنین طرحی در دستگاهها و سازمانهای کشور وجود دارد، اما این اطلاعات بهصورت جزیرهای نگهداری میشوند. بر این اساس، یکپارچهسازی دادههای موجود، استانداردسازی ارتباط میان سامانهها، ارتقای کیفیت داده، رعایت حریم خصوصی و تقویت امنیت سایبری، از مهمترین الزامات تحقق حکمرانی هوشمند معرفی شد. همچنین پیشنهاد شد اجرای طرح از حوزههایی مانند مدیریت شهری، انرژی، حملونقل و صنایع بزرگ آغاز شود.
در پایان این نشست تصریح شد که طراحی دوقلوی دیجیتال ملی لزوماً به معنای ایجاد یک سامانه کاملاً متمرکز نیست؛ بلکه میتوان دوقلوهای تخصصی را در حوزههای مختلف توسعه داد و سپس ارتباط آنها را در قالب یک شبکه هماهنگ برقرار کرد. همچنین بر ضرورت توجه همزمان به زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری، بومیسازی فناوری، حفاظت از دادههای حساس و استفاده از ظرفیت مراکز پژوهشی و علمی کشور تأکید شد.
در نهایت تأکید شد که آینده حکمرانی، به توانایی کشور در تبدیل دادههای پراکنده به شناخت منسجم، پیشبینی معتبر و تصمیمگیری هوشمند وابسته است. با شکلگیری چنین زیرساختی، میتوان پیش از اجرای سیاستها، پیامدهای آنها را در یک محیط شبیهسازیشده سنجید و مسیر توسعه کشور را با هزینه کمتر، تابآوری بیشتر و افقی روشنتر